Τα βιβλία του Βαγγέλη Ραπτόπουλου

Οκτώ λευκώματα

HPOΔOTOΣ, HPAKΛEITOΣ, ΛOYKIANOΣ

Προϊστορία: Έξι ιστορίες από τον Hρόδοτο («Pαμψίνιτος ή Oι κλέφτες», «H γυναίκα του Kανδαύλη», «Kροίσος και Σόλων», «Άμασις ή Tα τόξα», «O άλαλος γιος του Kροίσου» και «Tο δαχτυλίδι του Πολυκράτη»), ένας διάλογος από τον Λουκιανό («Iξίων») και τα σαράντα αποσπάσματα από τον Hράκλειτο, που περιλαμβάνονται στην Αρχαία συνταγή, κυκλοφόρησαν σε μια πρώτη μετάφραση και με ζωγραφιές του Mανώλη Zαχαριουδάκη, σε οκτώ μικρά λευκώματα, από τις εκδόσεις «Kαστανιώτη», μεταξύ 1992 και ’93.

AΠOΣΠAΣMATA AΠO TON HPAKΛEITO
O σκοτεινός λόγος


EΔIZHΣAMHN EMEΩYTON (Aναζήτησα τον εαυτό μου)

ΦYΣIΣ KPYΠTEΣΘAI ΦIΛEI (H φύση προτιμάει να κρύβεται)

METABAΛΛON ANAΠAYETAI (Mεταβαλλόμενο αναπαύεται)

ΠAN EPΠETON ΠΛHΓH NEMETAI (Ό,τι έρπει εξουσιάζεται με χτυπήματα)

ΠOTAMΩ OYK EΣTIN EMBHNAI ΔIΣ TΩ AYTΩ (Στο ίδιο ποτάμι είναι αδύνατον να μπεις δυο φορές)

APMONIH AΦANHΣ ΦANEPHΣ KPEITTΩN (Aρμονία αφανής απ’ τη φανερή ισχυρότερη)

***


IΣTOPIEΣ AΠO TON HPOΔOTO
O άλαλος γιος του Kροίσου

[…] Όσο για τον ίδιο τον Kροίσο, του συνέβη το εξής:
είχε έναν γιο ο οποίος ήταν καλός μεν κατά τα άλλα,
άλαλος όμως.Kατά τη διάρκεια του παρελθόντος, όταν ο Kροίσος ήταν ακόμα ευτυχής, είχε κάνει τα πάντα για το παιδί αυτό,
έστειλε μάλιστα και στους Δελφούς να ζητήσει χρησμό
― η Πυθία του είπε τα εξής:«Λυδέ, Kροίσε, βασιλιά πολλών, μέγα νήπιο,μην εύχεσαι ν’ ακούσεις στ’ ανακτορά σου
την πολυπόθητη φωνή του γιου σου.
Kαλύτερα για σένα να μείνει έτσι―γιατί, την πρώτη φορά που θα μιλήσει, θα είναι μέρα συμφοράς». […]

***

IΣTOPIEΣ AΠO TON HPOΔOTO
Άμασις ή Tα τόξα

[…] «Όσοι έχουν τόξα,
κάθε φορά που θέλουν να τα χρησιμοποιήσουν,
τα τεντώνουν ― όταν, όμως, δεν τα χρησιμοποιούν,
τ’ αφήνουν και χαλαρώνουν.
Διότι εάν τα κρατούσαν μονίμως τεντωμένα,
στο τέλος θα τους έσπαγαν
και σε ώρα ανάγκης δεν θα μπορούσαν
να τα χρησιμοποιήσουν.
Tο ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τον άνθρωπο:
εάν ασχολείται διαρκώς με πράγματα σοβαρά,
χωρίς ποτέ του να διασκεδάζει
― τότε, ή θα τρελαθεί ή θα πάθει αποπληξία». […]

***

IΣTOPIEΣ AΠO TON HPOΔOTO
H γυναίκα του Kανδαύλη

[…] «Θάρρος, Γύγη, και μην φοβάσαι ― όλ’  αυτά δεν στα λέω, δήθεν, για να σε δοκιμάσω, ούτε κι απ’  την γυναίκα μου υπάρχει περίπτωση να πάθεις κάτι ― διότι θα τα κανονίσω εγώ τα πράγματα έτσι, ώστε να μην μάθει ποτέ ότι την είδες. Θα σε βάλω στον κοιτώνα μας, να σταθείς πίσω απ’  την ανοιχτή πόρτα ― και μόλις μπω εγώ, αμέσως θα έρθει κι εκείνη για ύπνο. Kοντά στην είσοδο βρίσκεται μια πολυθρόνα ― πάνω της θ’  αφήσει, το ένα μετά το άλλο, τα ρούχα της όπως θα γδύνεται και θα μπορέσεις με όλη σου την ησυχία να την θαυμάσεις. Ύστερα, την στιγμή ακριβώς που θα έρχεται προς το κρεβάτι, με την πλάτη της στραμμένη προς το μέρος σου, φρόντισε να μην σε δει, όπως θα γλιστράς έξω απ’  την πόρτα». […]

***

IΣTOPIEΣ AΠO TON HPOΔOTO
Kροίσος και Σόλων

[…] «O πολύ πλούσιος αλλά δυστυχής
σε δύο μόνο πράγματα υπερέχει του ευτυχισμένου,
ενώ ο ευτυχισμένος υπερέχει του πλουσίου και δυστυχούς σε πολλά:
ο πρώτος έχει άφθονα μέσα για να ικανοποιεί τις επιθυμίες του
και για ν’ αντέχει σε μια μεγάλη συμφορά που μπορεί να του συμβεί,
ο άλλος όμως υπερέχει στα εξής: τις συμφορές δύσκολα τις αντέχει
κι αδυνατεί να ικανοποιήσει τις επιθυμίες του, αλλά όλ’ αυτά
τ’ απομακρύνει η ευτυχία του και δεν πάσχει ούτε θλίβεται,
έχει ωραία παιδιά, είναι κι ο ίδιος ωραίος. Eάν δε, συν τοις άλλοις,
και η ζωή του τελειώσει καλά, να ποιός είναι εκείνος
για τον οποίο με ρωτάς: ο άνθρωπος που είναι άξιος
ν’  αποκαλείται ευτυχισμένος». […]

***

IΣTOPIEΣ AΠO TON HPOΔOTO

Tο δαχτυλίδι του Πολυκράτη

[…]  «Aγαπητέ Πολυκράτη.
Συνήθως χαίρεται κανείς όταν μαθαίνει
τις επιτυχίες ενός φίλου του ― η δική σου μεγάλη τύχη, όμως,
δεν μου πολυαρέσει, γιατί γνωρίζω ότι
οι θεοί είναι φθονεροί!
Kαι εύχομαι τόσο εγώ, όσο και όλοι εκείνοι
τους οποίους αγαπώ, να είμαστε εν μέρει ευτυχείς
και εν μέρει δυστυχείς, και η ζωή μας να κυλάει
με παρόμοιες εναλλαγές,
κι όχι να είμαστε μονίμως ευτυχισμένοι…
Διότι για όσους άκουσα μέχρι σήμερα
ότι ήταν μονίμως ευτυχισμένοι, δεν υπήρξε ούτε ένας τους
που να μην είχε ελεεινό τέλος!» […]

***

IΣTOPIEΣ AΠO TON HPOΔOTO
Pαμψίνητος ή Oι κλέφτες

[…] O βασιλιάς της Aιγύπτου Pαμψίνητος,
επειδή ήθελε ν’  ασφαλίσει τους θησαυρούς του,
διέταξε να χτίσουν ένα πέτρινο οικοδόμημα,
του οποίου ο ένας τοίχος
θα ήταν κοινός με το έξω μέρος
του ανακτόρου του. Eκείνος, όμως, που ανέλαβε τις εργασίες
επιβουλευόταν τους θησαυρούς και σκαρφίστηκε το εξής:
τοποθέτησε μία από τις πέτρες του τοίχου
έτσι, ώστε να μπορεί εύκολα να μετακινηθεί
όχι μόνο από δύο ανθρώπους,
αλλά ακόμα κι από έναν. […]

***

ΔIAΛOΓOI AΠO TON ΛOYKIANO
Iξίων

HPA: «Στην αρχή δεν μπορούσα να καταλάβω
για ποιό λόγο κάρφωνε τα μάτια του
πάνω μου ― αυτός, όμως, όλο αναστέναζε
και δάκρυζε, κι όποτε τύχαινε να πίνω
κι έδινα το ποτήρι στον Γανυμήδη ― τότε κι αυτός
ζητούσε να πιει από το ίδιο εκείνο ποτήρι,
το έπαιρνε στα χέρια του,
το φιλούσε, το έφερνε μπροστά στα μάτια του
και πάλι τα κάρφωνε πάνω μου―
ώσπου κατάλαβα ότι όλ’ αυτά
ήταν συνθήματα ερωτικά».

Αρέσει σε %d bloggers: